فرهنگ و ادب
حاجی یِیْل
شعر کردی از مرتضی تکوک

هاتِن حاجی یِیْل وَ مالِ خدا
شاکِر لَه رحم و کمال خدا
عمره و حج و سعی، وَ جی هاوِردِن
هر کدام هَفْ ریخ وَ دَس جَم کِردِن
وَت وَ پیم «نعمت» بِچیمَه پیشواز
هاتَهَ صَحَنَه، یار و قمار باز
شَش تاکسی گَردِ پنج شش اتوبوس
کرایه کردیون ماشین مخصوص
هر ماشین پِر بی خلق جور وا جور
بَنا وُ توق دار، هم کچل و کور
ماشین کَفْتَه ری تا وَ صَحَنَه
تا نُوای حاجی و صد تن تنه
مردم ماچ کردیان صیورت حاجی
حاجی نایوه سر یِه جُقه تاجی
وَتِم ای حاجی سلامت هاتی
شکرخدا کَه، اَرِی چَه ماتی؟
تعریف کَه بیونِم، چیونه حج کِردی
پیولِد حلال بی یا نفله ی کِردی
داید خمس و زکات وُ رد مظالِم
وَ ابن سَبیل و پیای عالِم
وَتیا ایی کاره قدیمی بیه
کی وِی طریقه و مکه چیه
وَتِم و قومیل سرکشی کِردی
چشتی اَرِیان و تُحفه بِردی
وتیا قومیلم فقیر و خوارِن
و دُزِیان چیم، ای یانه سَربارِن
وتم همساییل، وَت ای قصیله چَس
اَرِی مَه وَتی دی نیوشی وَ کَس
وتم دالگِت، وت اویش پیره
گولی دام، مالیم وَ سری شیره
وتم هَف هَش سال نعف پیول خواردی
حلال خوای کردی، پیولیل رد کِردی
وتیا تو شیتی، پیای حساوی
گِشت نزول خُوَرِن، مگر تو خاوی
آشِیخ و پیم وت و دو سیر نَوات
حلالی بِکَه تا خالص دِرات
وَتم تلکه ی قمار تو خواردی
ایره چه ایوشی آبرو دین بردی
وتیا تو سُونید ایی قِصیله کِیْد
شوق حج توای وَ دلم بوید
نه روژه گِرم نه نماز خونم
مانگ محرم مه سینه زنم
یارو روضه خووَن و بان منبر
وه ت گریه بکه پی زاده ی حیدر
خدا بخشدد گر گنه کاری
دنگت بلین که و آه و زاری
نماز و روژه ی سونی مال تو
خَرِگ بیه سر، خوش و حال تو
بیه نو سینه بخری و خیون
بالِیلِد وا کَه رفیقدیش بیون
حج پی حمله دار و دلال دکانه
مردم چیو مامر بَن کَنَه لانه
عده ی و روضه، عده ی و قرآن
رِزق خویان خُوَن خلق مسلمان
عده ی گیاکر و زیارتنامه خون
و قم و مشهد پیول مردم بن
مه توام و پیم بیوشن حاج آقا
چَکِم هَل گِرِن وَ وَکیل آقا
و قیصریه و بازار نو
تعظیمم بکن، چه ایوشی عمو
و نُو حاجی یِیْل باز مَه خاص تِرِم
تظاهر نیه کَم خوَم اقرار دِرِم
حاجی پرچ و پاک تو کمتر دیونی
گر کتمان بکی هف پِش مدیونی
تازه خاصیان پی احتکاره
پی ارزاق خلق، میوش بازاره
وتم ای خدای حَیِ لایزال
ای خلق کننده ی روژ و مانگ و سال
ای دانای کل زیو و آسمان
کی چشتی هسن و لای تو نهان
گشت چش عوض بی و جای خوِی نَمَن
فقط تو ثابت خدای ذوالمنن
ریا و تزویر عده ی حقه باز
ظاهر آراسته خالی جورِ ساز
اسلام پی عده ی بیسه دکان
چیو زالو مَکِن خیون مسلمان
و مردم بیه تو چاو حق بین
تا هم حق بیونن هم باطنِ دین
«مرتضی» بَسه کم بچوه پیشواز
تو چه کارِده و روژه و نماز
مرتضی تکوک - کرمانشاه 1335خورشیدی

